nazmiüney

Kısa Film

2007-08-01T16:12:00.002+03:00

Müzik

2007-08-01T11:51:00.000+03:00

Müziğe Elektirik Karıştı
Elektronik Müzik Türleri
Nedir Bu Elektronik Müzik
Programlar ve Genel İşlevleri
Gerekli Donanımlar
Ev Stüdyosu Kurma Rehberi

Grafik Dizayn

2007-08-01T10:48:00.000+03:00

Grafik Tasarım nedir?“

Pantone Nedir
Grafik tasarımın tarihi
ETİKET MARKANIN KENDİSİDİR
Postmodernizme Geçiş

Yazılarım

2007-08-01T00:41:00.000+03:00

İyi kazıcı olmak
Daima Müzik
İnsanlığın Hiyerarşisi
Abi altın buldunuz mu? (1)
Bir şeyler yapma rahatsızlığı

Pantone Nedir

2007-07-31T23:11:00.001+03:00

Pantone Colour Formula Guide 1164 tire renk içeren ve her rengin ofset baskı sisteminde nasıl elde edileceğini karışım formülleriyle veren bir renk katalogudur. Bu 1154 rengi hem parlak (Coated) hem de mat (Uncoated) olarak ayrı ayrı göstermektedir. Pantone renk ifade edilirken renginin mat veya parlak bölümden seçildiğini belirtmek için renk numarasının sonuna U ve C harfleri eklenmektedir. Her bir karşılığı Pantone numarası mevcuttur ve her rengin altında formülü yazılıdır. Formül, yüzde ve ölçü olarak iki şekilde verilmiştir; Yüzde değeri karışıma giren ana renklerin %100’e tamamlanmasıyla, ölçü değeri ise birim ölçü değerlerinin adet bölündüğünde yüzde değerini vermektedir. Pantone renkler baskıda CMYK mantığı ile oluşturulmaz. Bu renklere ilave olarak ya da yalnız basılabilir. Pantone renkler özellikle rengin değişmesinin istenmediği kurumsal kimlik çalışmalarında tercih edilir. Renklerin ortak evrensel lisanı olarak tanımlanabilir.

Grafik tasarımın tarihi

2007-07-31T23:04:00.001+03:00

İÖ 14,000'lerde yapılmış mağara resimlerine ve İÖ 4.yy'da yazının başlamasına dayandırılabilir. Sonraları daha çok el yazması dini içerikli kitaplar ilk yayınlar olacaktır. Johann Gutenberg'in Avrupa'da 1450'lerde hareketli matbaa'yı icadı ıle kitaplar yaygınlaşmaya başlamıştır. O dönemlerde entellektüel düşünce din etrafında olduğundan ilk basılıp dağıtılmaya başlanan kitaplar dinsel kitaplardır. Basılı yayınlar için harf ve metin dizimi erken dönem grafik tasarım pratikleridir. Türkiye'de İbrahim Müteferrika ilk defa 14 Aralık 1727'de Müteferrika Matbaasını kurmuştur. Burada basılan kitaplar dünya kitap tarihine ve Osmanlı kültürü tarihine dair önemli bilgiler vermektedir. Bu matbaada 1729-1742 tarihleri arasında 16 kitap basılmıştır. 1729'da "Vankulu Lugati" Arapça harflerle ilk basılan kitaptır. Katip Çelebi'nin 1732'de basılan "Cihannuma"sı içinde harita ve çizimler vardır. J. B Holderman'ın "Grammaire Turque" kitabı 1730'da Osmanlı'da Latin alfabesini kullanan ilk baskı olmuştur. 1732 yılında basılan "Tarih-i Hind-i garbi" (Amerika'nin keşfi), Amerika hakkında Müslüman bir yazar tarafından yazılan ilk kitaptır, 13 tahta baskı içerir. 1891-1896 arasinda William Morris tasarladigi kitaplarla zamanina gore cok basarili grafik tasarim isler uretmistir. William Morris'in isleri grafik tasarim icin bir pazar oldugunu gostermistir. Bu donemler tasarimin sanattan ayrilmaya basladigi donemlerdir. Birinci Dunya savaşı sonrasında 19.yy'un sanat ve tasarım görüşlerine tepki olarak yeni düşünceler oluşmaya başladı. 1919'da Almanya'nin Weimar şehrinde kurulan Bauhaus okulu sanat ve tasarım alanında birçok yeniliğin öncüsü oldu.

ETİKET MARKANIN KENDİSİDİR

2007-07-31T20:57:00.001+03:00

Amerika'da kişi başına 10 m² etiket tüketilirken, Türkiye'de bu miktar sadece 1 m². Yani etiket tüketmiyoruz. Dolayısıyla önce marka olamıyoruz, sonra da pazarlama ayağında topal kalıyoruz. Oysa etiket hem satış, hem de markalaşma sürecini etkiliyor. Türkiye'de etiketin öyküsü.

Market rafındaki bir dizi benzer üründen birini seçmek durumunda olduğumuzda, gözümüzün otomatik olarak ambalajı ve dolayısıyla etiketi "en göz alıcı" olana kaydığını, bugün artık en sıradan insan bile biliyor. Başka bir anlatımla, tüketici, ürünün içeriğinden önce etiketine takılıyor.Bazı pazarlama uzmanları, etiketin pazarlamadaki yerini vurgulamak adına, konuyu, "etiket pazarlamanın yarısıdır" tespitine kadar vardırıyor. Etiketin, pazarlamanın yarısı olup olmadığı bir yana, ürünün satışında vazgeçilmez bir yer tuttuğu, yadsınamaz bir gerçek. Bunu pazarlama uzmanlarının "21. yüzyıl üretme değil pazarlama çağıdır" şeklindeki deyişleriyle birleştirdiğimizde, ortaya , etiketin dünya para akışında önemli bir pay sahibi olduğu gerçeği çıkıyor. Bir başka ifadeyle, "Etiket satışı, satış etiketi" tetikliyor. Peki ama, nasıl? Etiket katma değer olarak ekonomide bu kadar pay sahibi iken, o etiketi üretenlerin dünyasında neler oluyor? Nihayet, etiket bir markayı, onun pazarlamasını ne şekilde etkiliyor?Önce etiketin kısa öyküsüne bakalım. Etiketin tarih içinde ne zaman ortaya çıktığı kesin olarak bilinmemekle beraber ilk kâğıt etiketlerin belki de 3 bin yıl önce toprak bir kabın üstünde yer alan bir parça papirüsle ortaya çıkmış olduğunu söylemek herhalde fantezi olmayacak. Bugün anladığımız haliyle etiketin kullanılması ise 15-16. yüzyıllara tarihleniyor. Ancak bir bilimsel pazarlama aracı olarak kullanımı, 19. yüzyıl sonlarının hızla sanayileşen Amerika'sına denk düşüyor; önce manzara resimlerinden , sonra kadın-erkek yüzlerinden, ardından üzerinde tek tek oynayan kaligrafik harflerin oluşturduğu etiketler, derken, etiketin bizzat kendisi bir sanayi dalı haline geliyor ve dünyanın önde gelen etiket üreticileri 1935'te FINAT (Dünya Etiket Sanayicileri Birliği) çatısı altında bir araya gelerek kurumsallaşıyor.
Türkiye'de Daha Yeni
Sanayine paralel olarak etiket alanında gelişmiş ülkeleri geriden izleyen Türkiye ise bu konuda ancak, ekonomik olarak genel bir sıçrama yaptığı 1990'lı yılların ortalarından itibaren "etiket"i bir sanayi koluna çevirmeyi başarıyor.1999'da ise Etiket Sanayicileri Derneği çatısı altında bir araya geliyor. Bir başka deyişle, Türkiyeli üretici de "etiket"in artık ürünün ve giderek markanın ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul ediyor.Etiket bir ürünün kimliğini, markasının ayrılmaz bir parçası. Öyle ki, etiket çoğu zaman markanın kendisi dahi olabiliyor. Etiket Sanayicileri Derneği Başkanı Aydın Okay'ın ifadesiyle, "Etiket bir kadının makyajına benziyor. Ne kadar güzel olursa, o kadar itibar kazanır."Etiket üreticilerine göre, bugün öyle bir noktaya gelindi ki, dünyanın en iyi markasını bile kötü bir etiketle, raflarda tozlanmaya mahkum etmek mümkün. Dernek Başkanı Okay'ın bu konuda verdiği bir örnek de fazla söze yer bırakmıyor.
Kötü etiket öldürür! "Geçtiğimiz yıllarda bir tavuk markasının raflarda bayatladığı görüldü. Daha doğrusu, tüketici ürünü alış-veriş sepetine atıyor ve kasaya kadar geliyordu. Ama kasaya geldiğinde, önündeki müşterinin sepetindeki markayı görüyor ve kendisininkini kasada bırakıp, o önündeki müşterininkinden alıyordu. Kasaya bırakılanlarda tekrar yerine konuluncaya kadar burada bekliyordu. Tabii, soğutucudan çıktığı için bu ürünler kısa bir sürede bozuluyordu. Bir süre sonra o markanın raftaki ürünlerinin çoğunun bozuk olduğu dikkat çekti. Nedeni araştırıldı. Tüketicinin o tavuğun etiketinden 'hazzetmediği', alternatifini görünce de hemen değiştirildiği ortaya çıktı. Bunun üzerine etiket değişikliğine gidildi."Peki etiketi markanın ayrılmaz bir parçası yapan ne? Aydın Okay bu konuda bir şampuan örneğini veriyor:"Bir şampuanı, içeriği ve marka reklamları dışında, sunacak olan tek bir şey var, o da ambalajı, yani şişesi ve o şişenin üzerindeki etikettir. Marka, o etiketin üzerinde konumlanmıştır. O konumlanma şekli, şişenin veya ambalajın neresine denk düştüğü, etiketin üzerindeki tanıtın yazıları ve diğerleri… Hepsi markanın bir parçasıdır ve markanın zihinlerde yerleşmesine hizmet eder. Ürün rafa konduğunda, şişesinin üzerinde bulunan etiket o markayı gösterir veya saklar!"

Postmodernizme Geçiş

2007-07-31T20:56:00.003+03:00

Zorunluluğun Tıkanması ve Postmodernizme Geçiş Modernizm’in felsefi başlangıcı Rönesansla başlar ve gerçek anlamda uygulanması 19.yy başlarıdır. Doğanın bir parçası olmaktan kendini rönesansla kurtaran insanoğlu, doğaya karşı rasyonel duruşunu bu dönemde belirgin hale getirdi. Empirik ve Matemetik kanıt, kabul edilebilir bilgi için şart koşuldu. Din ve hayatın anlamı gibi metafizik konuların anlamsızlığı vurgulandı ve yalnızca empirik kanıtlarla doğrulanabilir önermeler oluşturulabilen bilgi alanları rasyonel akıl yürütme çabasına değer görüldü. Eski olan ve doğal olarak geçmişte olan herşey dışlandı. Çünkü ihtiyaçlar yeniydi, yepyeni akıl yürütme ve çözüm üretme yöntemleri bulunmuştu, A.N. Whitehead’in dediği gibi, 19. Yy’ın en büyük keşfi keşfetmenin yöntemini keşfetmekti, en önemli keşif tren, radyo, yada telgraf değil, bunları keşfetmenin, uygulanır hale getirmenin yönteminin keşfedilmesiydi... Ve bu pratiklerin içinde eskiye yer yoktu. Yeni yöntemle elde edilen başarılar, insanoğlunun yeni ütopyalar oluşturmasına sebep oldu. Devlet kurumlarının ve bürokrasinin rasyonel yapılanmasıyla insanlar, özgürlükçü, eşitlikçi , demokratik bir dünyada, konforlu ve mutlu yaşayacaklardı. Her şey aklın yönetiminde ve insanlığın hizmetinde olacaktı. Bilginin evrensel geçerliliği olduğuna göre, tek bayrak, tek dil ve tek dinde hayal olmamalıydı. Henüz 1847 yılında Journal of Design and Manufacturers’da sanat eleştirmeni Henry Cole şöyle diyordu: Süsleme, süslenen nesnenin kendisinin yanında ikincil olmalıdır. Modern grafik tasarım, endüstri devriminin ve yeni sosyal yaşamın ihtiyaçlarına cevap vermeye başlamıştı. Mutlak ve sürekli bir deneysellik içinde daima, bir önceki ile yetinmeyen yeni akımlar çıkıyor, yapay dil, gerekli olan esneklik içinde varoluşunu sürdürüyordu. Gelişim ve ilerleme çabasını kurallara bağlayan ve kendi sözlüğünü oluşturan modernizm grafik tasarımı da bir takım yöntem ve kurallara indirgemişti. Bu kurallar 50’li yıllara kadar esnekliğini ve değiştirilebilirliğini sürdürmüş, değişik akımlar yeni kurallar getirmiş, veya bazı kuralları görmezden gelmişti. Bütünleme ve teke indirme dönem tasarımcılarının ilkelerinden bir diğeriydi. Problemin çoklu parçaları irdelenmeli, birleştirilip tek bir sorun haline getirilmeli ve bu soruna çözüm aranmalıydı. Bu sayede tasarımlar gereksiz öğelerden gittikçe daha fazla arınıyordu. Modern Sonrası Grafik Tasarım ve Zorunsuzluğun Gelişimi Postmodernizmin anlamı başlarda modern karşıtı, geçmişe yönelme olarak görülse de daha sonra içeriğinin, meşrulaşmadan, çoğulculuğa, hiç merkezlilikten, gibiciliğe kadar genişlediği görülebilir. Frederic Jameson ve Postmodern Teorinin Sınırları yazısında Sean Homer Postmodernizmin tanımında tanıma karşı koyma olduğunu söylüyor, ve Postmodernizmin karakteristik özellikleri tanımlanmaya çalışıldıkça, bu karakteristik özelliklerin dahada azaldığını söylüyor. Her gün biraz daha genişliyor Postmodernizmin tanımı. Bu durumu onun en basit tanımını yapmak için kullanırsak, iyi, kötü, doğru, yanlış, güzel, çirkin demeden, insanoğlunun ürettiği herşeyi kucakladığını söyleyebiliriz Postmodernizmin. Zıtlıkları iki yana açar, önünü, arasını ve arkasını doldurur. Herşey mübah, herşey meşrudur. Yeni bir ürünü içselleştirmek için öngördüğü şartları yoktur. Bu yüzden Postmodern paradigma tasarım estetiğindeki hiyerarşiyi ortadan kaldırmış görünüyor. Grafik tasarımda da normsuzluk, iyi kötü kriterinin geçerliliğini yitirmesine neden oldu ve görüntüsü yeni olan herşey baş tacı edildi. Önerilen, tasarım problemlerine genel çözüm yolları değil kişisel üsluplar oldu. Ve bu üsluplar yalnızca görüntü üretme teknikleri olarak karşımıza çıkıyorlar bugünlerde. Modernizmin tıkandığı alanlara çözüm önerileri sunarak ortaya çıksa da, ve bu öneriler bir çok bakımdan özelliklede form işlevi izler bağnazlığından kurtulma adına devrim yaratmış olsa da, postmodern grafik tasarımda bir tıkanma noktasına gelmiştir

Grafik Tasarım nedir?“

2007-07-31T20:56:00.001+03:00

Grafik tasarım, sanatların içinde en “aynı anda her yerde olan”dır. Yani, aynı anda kişiye ve genele özel olan ihtiyaçlara cevap verir; hem ekonomik hem de ergonomik kaygıları barındırır, sanat ve mimari, felsefe ve etik, edebiyat ve dil, bilim ve politika ve performansın da içinde bulunduğu birçok alandan bilgi edinir.“Grafik tasarım her yerdedir... Yaptığımız, gördüğümüz, satın aldığımız her şeye dokunur; onu reklam panolarında ve İncil'lerde, taksi faturalarında ve web sitelerinde, nüfus kağıdımızda ve hediye çeklerinde, aspirin kavanozlarının içindeki kıvrık kağıtlarda ve tombul çocuk kitaplarının kalın sayfalarında görürüz.“Grafik tasarım, sokak işaretlerindeki kalın, yönlü oklar ve Acil Servis dizisinin başındaki bulanık, coşkun tipografidir. New York Jets’in açık yeşil renkli logosu ve Wall Street Journal’ın tek renkli ön sayfasıdır. Kıyafet dükkanlarındaki sallantı kartlardır; posta pulları ve yiyecek paketleri, faşist propaganda posterleri ve beyinsiz istenmeyen postalardır.“Grafik tasarım, kelimelerin ve resimlerin, sayıların ve şekillerin, fotoğrafların ve illüstrasyonların, bu öğeleri belirleyici veya faydalı, veya neşeli, veya şaşırtıcı, veya yıkıcı, veyahut da hatırlanmaya değer bir şey ortaya çıkacak şekilde düzenleyebilen, özellikle düşünceye dalmış bir bireyin net düşünce yapısını gerektiren, karmaşık kombinasyonlarıdır.“Grafik tasarım, popüler bir sanat ve pratik bir sanattır; uygulamalı bir sanat ve eski zamanlara ait bir sanattır. Basitçe söyleyecek olursak, fikirleri görselleştirme sanatıdır.”(Jessica Helfand- http://www.aiga.orgÇeviri: Burcu Dicle Yıldız)

Müziğe Elektirik Karıştı

2007-07-31T20:25:00.000+03:00

Müzik tarihi boyunca enstrümanlar hep mekanik olmuştur. Mağara duvarlarını tımbırdatan ilk insanlardan idamdan önce boru öttürüp trampet döven ortaçağ askerlerine, padişahına mandolin çalan soytarıya kadar eli enstrüman tutan herkes, ses üretmek için havayı titretmeye güvenmiştir. O zamandan bu zamana değişen çok bir şey yok, hala en güzel sesler sadece havayı titreten akustik enstrümanlardan çıkar ama artık tek alternatifimiz onlar değil. 20. yüzyılla her şey değişti ve işin içine elektrik girdi.İster inanın ister inanmayın, elektrikle ses çıkaran ilk şey telgraftır. Zaten elektrik akımını müzikte kullanma fikri de telgraf sayesinde ortaya çıkmış; mıknatıs üzerinden bir elektrik akımı geçirirseniz ortaya bir vızıltı çıktığı fark edilmiş. Devrelerle oynayarak bu vızıltının tonlarını değiştirmek mümkünmüş. Elisha Gray adlı bir mucit, bu garip seslerle bir armoni yaratmaya ilk heveslenen kişi olmuş ve telgraf aletini modifiye ederek bu vızıltıyı farklı tonlarda çıkartmayı başarmış. 1874’te bu devrelerin birkaç tanesini birleştirip piyanoya benzeyen tuşlu bir çalgı bile yapmış. Yapmış demekten ziyade yapmaya niyetlenmiş desek daha doğru olacak, çünkü uygulama fikir kadar başarılı değilmiş.Fikir başarılı dedik ya; 1900’lere gelirken Homer Duddell adlı bir mucit, "Singing Arc" adlı bir klavye yapmış ve gerçekten çalışan bu klavye Elisha Gray’in fikirlerine dayanıyormuş. Tabi bu enstrümandan doğru notalar beklememek gerekiyormuş. Doğru notalar veren ilk klavye, Lee De Forest’in “Audion Piano”suymuş, gerekli ses frekanslarını yaratmak için elektron tüpleri kullanıyormuş. Tabii bu icat kusursuz olsaydı bugün de kullanılırdı. Peki bugün kullanılıyor mu? Demek ki kusurları varmış. Peki neymiş o? "Audion Piano"da kullanılan elektron tüpleri, en ufak sıcaklık değişimlerinde akor kaçırıyormuş. Yani hava sıcaklığı değiştikçe bu tüpleri de değiştirmek, başka bir deyişle piyanoyu hiç durmadan akort etmek gerekiyormuş.O güne kadar klavye en popüler müzik yaratma aygıtı olarak düşünülse de tek yol bu değilmiş. Leon Theremin’in kendi adını taşıyan enstrümanı varmış mesela. İlk kez 1920’de görücüye çıkan bu cihaz, üzerine bir çift anten takılmış tahta bir kutuymuş. Tabii içi boş bir kutu değil, içinde eski dostumuz elektron tüpü varmış ve ses çıkarmak için ellerin bu antenler etrafında hareket edilmesi gerekiyormuş."Theremin"i çalmak için sol elinizle sesin seviyesini, sağ elinizle de notaları ayarlamanız gerekiyormuş, sadece ellerinizi antenlerin yanından gezdirerek. Biz bu garip aletin sesini duyma şansına sahip olduk, ucuz bir orgla çıkarılmış keman sesine benziyor.Peki bu icat hala kullanılıyor mu? Hayır. Demek ki bu da kusursuz değilmiş. Aslında Jean Michel Jarre buna benzer bir şey kullanıyor ama biz kendisine sahici müzisyen gözüyle bakmadığımız için(!) bir problem yok.
Transistorün yaygınlaşması ve bu yeni oyuncaklara olan ilgi, synthesizer adlı yeni bir enstrümanın doğmasını sağladı. O güne kadar sesler hep fiziki şekilde yaratılırken bu yeni cihaz her şeyi elektronik olarak yapıyor ve “işte teknoloji budur” dedirtiyordu. Bu oyuncakla ilk oynayan Robert Moog'du ve oyuncağının adı da Moog synthesizerıydı. Bu kez devrim yaratan şey, önceki orgların sadece piyano sesi çıkarması, en azından çıkarmaya çalışması, bu enstrümanın ise istediğiniz başka enstrümanları da taklit edebilmesiydi.Farklı sesler için farklı cihazlara, yani “sequencer”lara sahipti, her yeni ses için bu kutulardan bir tane almanız gerekiyordu ve sonuçta ortaya devasa bir şey çıkabiliyordu. Üstelik önceden programlayıp kendi kendine de müzik çaldırabiliyordunuz. 1960’lardaki uzay çağı konulu tüm filmlerin, dizilerin müziklerini işte bu alet yapıyordu. Birkaç Moog’u birleştirip bir orkestra kurabiliyor, matematik problemleri çözdürebiliyor ve uzaya çıkarabiliyordunuz.Buraya kadar hiç bilgisayarlardan bahsetmedik. Çünkü 1950’lerin sonuna kadar bu ikisini birleştirmek kimsenin aklına gelmemişti. Mühendisler bu ikisinin aslında çok iyi geçindiklerini bulduklarında müzikle elektriğin ilişkisi doruğa ulaşmış oldu. 1970’de üretilen Fairlight CMI, bir Moog ile bir bilgisayarın birleşmiş haliydi ve br bilgisayar ekranı ile bir de klavyesi vardı. Hafızaya yüklediğiniz şarkıları çalıyor, isterseniz o anda kendine göre varyasyonlar yaratıyordu. Üstelik bugün “sampling” dediğimiz şeyi yapabiliyordunuz; yani gerçek bir ses yükleyip bunu klavye ile farklı tonlarda çalabiliyordunuz. O güne kadar bunu yapan tek aygıt Mellotron idi ve bunun için kaydettiğiniz sesi orgla fabrikaya göndermeniz gerekiyordu. İlk dijital synthesizer CMI, işleri ışık hızında çabuklaştırmıştı.1980’lerde Yamaha DX-7 ile işler iyice rayından çıktı; artık orglar evlere kadar girmeye başlamış, 80’lere özgü felaket bir müzik ortaya çıkmıştı. Bu sırada bilgisayarlar ve klavyeler arasında MIDI denen bir standart oturdu. Sampling ve sequencing sayesinde davul makineleri üretildi. İşin en ilginç yanı ise bugünün ileri teknoloji ürünü synthesizerlarının kopyalamada en başarısız oldukları seslerin, ataları olan analog klavyeler oluşu!
Başka bir acayip ses çıkarma aygıtı da 1930’larda Bell Laboratuarları tarafından üretilen Vocoder. İnsan sesini simüle etmeye niyetli bu aygıtın asıl amacı telefon operatörü olarak kullanılmakmış ama kaderi Korg tarafından kullanılan klavyeli bir enstrümana dönüşmek ve robotik sesiyle Beastie Boys’un “Intergalactic”ine çerez olmak şeklinde gelişmiş.1930’ların sonunda gelinen durum şuydu: Elektromanyetik sinyalleri müzik haline getirmek için elektron tüpleri kullanılıyordu ve elektron tüpleriyle de kilise orglarına benzeyen orglar yapılıyordu. Bunun sebebi bu orgların çok kullanılması ama çok da pahalı olmalarıydı. 1930’larda durum hala çok da parlak değildi, ancak çok çok pahalı tüpler kullanıldığında ve sürekli değiştirildiğinde gerçekten tatminkar bir ses alınabiliyordu, yani maliyet bakımından değişen pek de bir şey yoktu. Bu durumun değişmesi için bir on yıl daha geçmesi ve bu tüpler hakkında daha çok araştırma yapılması gerekti.Tüplerin kullanılması daha pratik hale gelmesine rağmen ortadaki bir diğer sorun, bu teknolojinin sadece borulu org benzeri sesler çıkarmak için kullanılmasıydı. Öte yandan bir piyanoda 88 tuş vardı ve tek bir tuş için bile çok fazla tüp ve malzeme kullanılması gerekiyordu, bu da piyano kadar zengin bir gam aralığına ulaşılmasını engelliyordu. Başka bir şeyler bulmak gerekliydi.Elektron tüpleriyle bu işin olmayacağını anlayan Laurens Hammond, 1930’ların sonunda efsanevi orgunu geliştirdi. Nasıl anlatalım bilemiyoruz, bu orgun yaptığı şey her tuşa minyatür bir elektrik motoru bağlamaktı. Bu motorlar ufak tekerlekleri döndürüyor, elektromıknatıslar yanında dönen bu tekerlekler, farklı frekanslarda elektromanyetik dalgalar üretiyordu. Yıllar boyunca org denen şeyi ticari olarak tüketilebilir halde tutan tek teknoloji bu oldu.II. Dünya Savaşı’ndan sonra elektrik motorlarına gerek bırakmayan yeni teknolojiler ortaya çıktığında da Hammond’ın sesi öyle bir bağımlılık yaratmıştı ki torunlarına göre çok daha pahalı kalmasına rağmen popüler olmayı sürdürdü. Savaştan sonra en popüler olan aygıt, 1960’lara kadar el üstünde tutulacak Fransız icadı "Clavioline" idi. Aslında piyanonun sesini zenginleştirmek için bulunan bu enstrüman, kolayca taşınması sayesinde dönemin popçuları arasında seviliverdi. Daha sonra üretilecek minik ve ucuz orgların atası işte bu ufaklıktı.1950’lerde elektronik müziğin yeni zehiri transistör oldu. Bütün elektronik ıvır zıvırda olduğu gibi transistör orgların da fiyatını düşürdü. Yeni çıkan ürünlerin arasında hala hatırlanacak kadar başarılı olan "Fender Rhodes"un sesi eminiz çok tanıdıktır. O zamana kadar piyano sesini çıkarmakta hep çuvallayan orgların aksine bu “elektrikli piyano” ucuzdu, taşınabilirdi ve kendine özgü başarılı bir sese sahipti. "Taxi" dizisinin jeneriğini biliyor musunuz, işte o şarkı bir Fender Rhodes ile çalınmıştı

Elektronik Müzik Türleri

2007-07-30T23:54:00.000+03:00

Kendi içinde birçok dala ayrılan elektronik müzik aynı zamanda modern müzik türlerinin öncüleri arasında yerini almaktadır.
1)Ambient: Yaratıcılarından olan Brian Eno’nun gelişimine ışık tuttuğu Ambient; FSOL (Future Sound of London), The Orb, Biosphere ve Woob gibi yeni akımlarla günümüzdeki düşündürücü, derin ve de farklılığı her zaman ön planda hissettiren şeklini almıştır. Diğer bütün elektronik müzik dallarından farklı olarak Ambient Elektronik; drum vuruşları ve de tempodan öte, doğa samplelarına melodiye ve/ enstürmanlara ağırlık vermektedir..
2)Abstract: Ambient’ın koyu kolu olarak bilinir. Melodilerin daha az olup, vuruş ve de sıra dışı ritimlerin önde geldiği bir daldır. Akla ilk gelen isim Autechre’dır.
3)Acid Jazz: Jazz’ı geleceğe taşıyan ve bu aşamada jazz üzerine çeşitli elektronik ses modifikasyonların gerçekleşmesi ile ortaya çıkmış olan önemli bir biçimdir. Özetlemek gerekirse temalar Jazz üzerine kurulu, destekler ve enstürmanlar elektronik ağırlıklıdır. Sonuç: Etkileyici. Modaji, United Future Org., Gotan Project, Ian O’Brein ve Fauna Flash önemli isimler arasında yer almaktadır.
4)Breakbeat: 4/4 vuruşluk house ve benzeri tarzlara alternatif olarak ortaya çıkan Breakbeat’in kökenleri hip hop’a dayanmaktadır. Old-Skool Techno ve Acid house’dan da esinlenmelerin gözlendiği Breakbeat’in önde gelen isimlerinden brisi Crystal Method’dır.
5)Big Beat: Akılda kolay kalan sample’larıyla parti ortamlarının vazgeçilmez müziğidir. Alçak sesle dinlemenin Big Beat tarzına haksızlık olacağı düşüncesiyle hareket eden bir çok insanın ortak görüşü “yüksek çıkış gücün yoksa dinlemenin de bir manası yoktur” şeklinde biçimlenmiştir.
6)Funky Breaks: Kraftwerk, Afrika Bambaataa ve Electron (ilk albümleri)’dan etkilenmiş ve ilham almış olan Funky Breaks ilk tohumları, meyvelerini Birleşik Amerika’nın batı sahillerinde vermiştir.
7)Dance: Elektronik Müziğini en popüler kolu olarak kabul edilen Dance’de trackler genel olarak bir vokalist eşliğinde ve House Music benzeri bir formda yapılandırılır. Günümüzde Sash, bu tarzın en önde gelen isimlerinden birisidir. 8)Club: Dance Müziğin omurgası olarak da nitelendirilebilir. Annie Lennox, Cher ve Deborah Cox bu tarz müzik yapanlar olarak bilinirler. 9)Euro Dance: Dance Müziğin basit, eğlenceli ve tempolu kolu olara bilinen Euro Dance, ana kolu olan Dance Müziğin popülaritesinden geri kalmayarak dünyanın birçok radyosunda boy göstererek ön saflarda yerini almaktadır. Aqua, Ace of Base ve ATB bu tarzda dikkati çeken isimlerdir.
10)Down Tempo: Sakin, olgun ve de ağır bir anlatıma sahip olan Down Tempo’nun önde gelen isimleri Massive Attack ve Tricky’dir.
11)Dub: Yoğun olarak ses efektlerine yer veren Dub, enstürmantal Reggae olarak da bilinir. Dub, adını Lee Scratch Perry, Bill Laswell ve King Tubby ile duyurmuştur.
12)illbient: Dj Spooky ile özdeşleştirilmiş olan bu tarz, Trip Hop-Dub-Ambient karışımı ortaya çıkmıştır.
13)Trip Hop: Tutku dolu vocallerle süslenmiş olan Trip Hop, genelde acı keder ve üzüntü gibi koyu (derin) hislere hitap eder. Massive Attack, Cold Cut, Portishead ve Archive bu tarzın önde gelen isimleri arasında yer almaktadır.
Elektronik Müzik Türleri
14)Drum’n Bass: Drum&Bass‘in jump-up ve intelligent gibi birçok türü(ucu) olmasına rağmen gövdeden (Main genre Drum’n Bass) ayrılmadıkları bir kesin bir çizgi vardır...tabi ki derin güç. Drum vuruşlarının dip Bas(sub-bass)lar süslendiği ve dakikada 160 vuruşluk bir tempoya sahip olan Drum’n Bass, 90’lı yılların başında Büyük Britanya’da çok önemli gelişmeler kaydederek Elektronik Müzik’in temel dalları arasındaki sarsılmaz yerini yaratmıştır. Omni Trio, Photek, Squarepusher akla ilk gelen isimlerdir.
15)Jump-Up: Drum’n Bass’in ragga vocallerle beslenmiş halidir. Shy FX, Baby D.
16)Tech Step: Two-Step Drum’n Bass’dir. Squarepusher ve Photek.
17)Electronica: Elektronik Müzik için ana terim olup sanatsal yönlerin şiddetle ağır bastığı; öze bakıldığı zaman, görünen güzelliklerin bütünüdür.
18)Progressive Electronica: Genelde sözsüz vokallerin (çoğunlukla soprano sesin enstürman olarak kullanıldığı gözlenir) ön plana çıkışıyla ve bunların yer yer uyumlu melodilerle desteklenmesiyle oluşan bir tarzdır. Orbital, Genaside ii (Ad Finite) tarzın en iyi örnekleridir.
19)Symphonic Electronica: Klasik temaların elektronik motiflerle süslendiği New Age’i çağrıştıran ve içinde Progressive Electronica’da olduğundan daha güçlü sanatsal salınımlar saklayan bir tarzdır. Vangelis.
20)Experimental: Değişik ve sıra dışı bir tarz olan Experimanetal; Techno, Acid House, Drum’n Bass gibi tarzlarda farklı arayışlara cevap veren ve yeni ufuklar açılmasına ışık tutabilen bir daldır. Aphex Twin(afx), Autechre(ae).
21)Minimal: Tempo ve süreklilik yönünden daha seyrek fakat kendi kurallarını kendi yaratan bir tarzdır. Plastikman.
22)Noise: Doğanın içinden oluşmuş ses spektrumunu benimseyen fakat distorsiyon olarak nitelendirilebilecek derecede elektronik seslere yer veren bir tarzdır. Akla ilk gelen isimler Merzbow ve John Zorn’dur.
23)House: Adını Frankie Knuckles’ın Chicago’da ilk mixlerini yaptığı “The Warehouse” adlı gece klübünden alan House, Dip Bas’lar ve 4/4 (ölçü) vuruşluk samplelardan oluşur. Akıcı, kulağa hoş gelen,düzenli ve Elektronik Müzik dinleyen kitlenin çoğunluğu tarafından benimsenen bir çizgiye sahiptir. Bu özellik onu gece kulüplerinin vazgeçilmez tarzları arasına katmıştır. Plastikman, Armand Van Helden, Sven Vath, Josh Wink ve daha birçok isim bu tarzın gelişiminde pay sahibi olmuştur.
24)Deep House: House’un diğer kolarına göre daha bi katı olan, kendi kurallarını kendisi çizen ve dinleyiciyi düşündürme yoluna giden bir tarzdır. Leftfield.
25)Hard House: Daha sıkı ve güçlü olan bu kol, az vokal çok vuruş (drum) sistemini işletmektedir. Josh Wink,Hardfloor.
26)Vocal House: Hard House’un aksine, herşeyin drum vuruşları olmadığını iddia edercesine vokal’e daha fazla ağırlık veren House koludur. Martha Wash, Amber...
27)Industrial Electronic: Elektronik müziğin Abstract ve Minimal gibi radikal olan kollarından birisidir. Endüstriyel alet, iş makinaları, sanayi mekanizmaları ve hammadde seslerinin sıkça yer aldığı bir tarzdır. NIN tarzın öncülerindendir.
28)Techno: 90’ların sonlarına doğru Acid House’un büyük Britanya’yı kasıp kavurmasının ardından, geniş dinleyici kitlesi daha sert ve kural tanımaz temalar istemiştir. Bu ortam zaten patlamak için fırsat kollayan Techno için bulunmaz bir fırsat olmuştur. Acid House’a göre daha hızlı bpm’lere (beats per minute à dakikadaki vuruş sayısı) ve daha agresif bir yapıya sahip olan Techno, arayışta olan kitleye gereğinden çok daha güzel (doyurucu) bir şekilde cevap vermiştir. Günümüzde trendi yakalamış olan Techno, en hızlı gelişen modern müzik türlerinin başında yerini almıştır. Paul Van Dyke, Eat Static, Derrick May, Juan Atkins, Kenny Larkin ve daha sayılmayan bir çok isim, bu tarzı günümüzde başarı ile temsil etmektedir.

Nedir Bu Elektronik Müzik

2007-07-30T23:41:00.002+03:00

Jean Michel Jarre, Kraftwerk gibi adamlar tarafından geniş kitlelere tanıtılmadan önce çok uzun sure laboratuar deneyi olarak olarak kalmış bir müzik türü. elektronik ses osilatörünün baskın olduğu müzikler olarak kaba bir şekilde tanımlanabilir. popülerlik, elektronik müzik aletlerinde gelişmeyi de beraber getirmiştir.

1972 münih olimpiyatları'nda çalınan hot butter'ın popcorn isimli parçası ilk popüler elektronik parçalardan biridir...

Çok kaba tanımı ile akustik olmayan müzik aletlerini kullanarak yapılan müzik. bu tanımı yapınca biliyorum aklınıza cyivv dum tisss cpitistak gibi vuruşlar, sesler geliyor. ama elektronik müziğin asıl dayandığı nokta yaratılan sentetik seslerden ziyade samplingdir. vuruşların elektronik olarak kaydı ve kontrolü ile sağlanan kalp atışı gibi ritimler ve var olanın farklı düzenlenmesini sağlayan audio teknolojisi. bu tanıma bakılırsa elektronik olmayan müzik pek kalmadı gerçi, stüdyo dediğimiz şey fabrika gibi bir yer.

elektronik müzik altında onlarca alt kategoriden söz edebiliriz, hatta bu listenin sonu gelmeyebilir. literatüre geçmiş elektronikle alakalı bazı türler şunlar: electronica, alternative dance, trip-hop, hip hop, club, techno, rap, industrial, electronic jazz, acid jazz, ambient, drum'n bass, house, synth-pop vesaire vesaire...

Dijital Tuzak Silikon Vadisi'nde

2007-07-30T23:41:00.001+03:00

Son filmim birazda sipariş üzerine olmuştu, teknoloji üzerine filmlerin yarıştığı bir yarışma için hazırlandı. Film seti bu kez kuzenimin odasıydı. (kendisi bütün film boyunca yukardan mikrofon tuttu.) Oyuncuların kamera karşısındaki ilk deneyimi olması ve bu kişilerin dördününde bayan olması :) biraz yorucu olsa da. Montajdan sonra müzik ve efektlerle zenginleştirilen film Dijital Tuzak adı altında Silikon Vadisi Programınnın kısa film yarışmasında dereceye girecek kadar beyenildi. Film, teknolojinin hayatımızdaki yerini ve kullanımını sorguluyor.

Bööö - (Bilinmeyen)

2007-07-30T23:40:00.001+03:00

"Bilinmeyen" tam bir buhran anında çıkan fikir...Kafalar hafif güzelken, Amerikalıların, hep kendini tekerrür eden gençlik korkularından birini canlandırma fikrim destek bulması sonucu gecenin üçünde tek bir oda da çekilen film. Fantom ekibinin bir kısmı ile gerçekleştirilen proje Özgür'ün kamerası ile çekildi. Film başlamadan önce "Abi, korku filmiyse ben yokum, alın kamrerayı ne halt yerseniz yiyin ben eve gidiyorum" demesi üzerine dört kişi ile çekildi. Dünyanın farklı boyutları arasında açılan kapılardan, bizim tarafımıza gelen varlıklar, filmin ana konusu.

Elazığ'da Bilim-Kurgu (one data found)

2007-07-30T23:28:00.001+03:00

One Data Found

Kısa Film hikayem 2003 yılında Elazığ'da, bir benzin istasyonunun parkında başlamıştı. Tay Projesi (Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri) ile Anadolu'yu gezerken birden bire kafamda yanan ampul, madem elinde kamera var, etrafında bir sürü insan var, neden her zaman hayalini kurduğun kısa filmini çekmiyorsun...
Kısa zamanda, kısa filmin senaryosunu netleştirip, arkadaşları örgütledikten sonra, başladık çalışmaya. Aman Allahım, 4-5 dakikalık olacak bir filmin çekimi nasıl saatler sürer böyle. Elazığ'daki film platomuzda, iki saat süren çekim boyunca, Üç adet bira, İki şişe su, bir paket sigara, bir kutu ciklet tüketildi :) Fakat sonun da ortaya çıkan şeyin (One Data Found) bana göre kendi standartlarının üzerinde oluşu bana daha da şevk vermişti. Sağolasın Tay Ekibi, İlk filmimi çekmemi sağladığınız için.

Yoğun Tipi Altında Aksiyon (Vampire Destroyer)

2007-07-30T23:23:00.001+03:00

İstanbul'un kar yağışından uzun zaman sonra ilk defa felç olduğu bir gündü. Kuzenim ve arkadaşlarım kös kös evde otururken gözüm özgürün kamerasına takıldı.

- Arkadaşlar neden bir kısa film çekmiyoruz... Etrafta kimsecikler yok, Koskoca Merkezefendi Parkı bizim hizmetimizde, O sıralar Vampirlere takmışım kafayı. Saatler sürdü yine çekim, yağan tipi, dondurucu soğuk ama insanları ısıtan hep birliktelik. Onlar kendilerine fantom_z team diyorlar. Hepsine tek tek teşekkür. Onlar olmasa "Vampire Destroyer' da olmazdı.

Kısa Film Hakkında

2007-07-30T22:57:00.000+03:00

Bu yazı Milliyet Sanat Dergisi Eylül 2003 ( Sayı 534 ) de yayınlanmıştır

Ülkemizde ne yazık ki, uzun yıllardan beri uğraş verilmesine karşın, kısa film yapısal varlığını gerçek anlamda oluşturamadı. Zaten bu sorumluluğu salt gönüllü girişimlerle ayakta tutabilmek olası değil. Kısa film, alt yapı, üretim ve dağıtım açısından, kendi başına bir sektör olarak ciddiye alınmadığı sürece bu başıboşluğun sürgit devam edeceğini söylemek hiç de zor değil.
Bir ülkede, kısa filmin gerçek anlamda var olabilmesi için bazı koşulların mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor. Bunun en başında özerk bir “Ulusal Sinema Merkezi”nin varlığı geliyor. Bu kurum içinde, kısa film bölümüne kapsamlı bir yer ayrılmalı. En az üç-dört katlı bir binaya, on beş kişi kadar sürekli çalışan bir kadroya, bilgisayar donanımlarına, arşive, film izleme odalarına, web sayfasına sahip olmalı. Giderler devlet bütçesinden sağlanmalı. Dünyadaki örneklere baktığımızda kısa filmin kendi başına bir sektör olmasının atar damarını bu alt yapının oluşturduğunu görüyoruz. Fransa’da “Unifrance”, Yunanistan’da “Greek Film Centre”, Macaristan’da “Hungary Film Unio”, Meksika’da “Instituto Mexicano de Cinematografia” yada İran’da “Iranian Young Cinema Society” örneklerinde olduğu gibi.
Bir ülkede genç sinemacıların film üretimine katkı veren başka bir unsur ise nitelikli sinema okulları. Bu yüksek okulların, bir fakültenin bölümü olarak değil, yetenek sınavı ile öğrenci alan ayrı birer eğitim merkezleri olarak çalışması gerekiyor. Daha ilk yıldan başlayarak, yönetmen asistanlığı, ses, kurgu, senaryo, oyunculuk ve sanat yönetimi gibi bölümlere ayrılması, uygulama ağırlıklı bir program izlemesi öneriliyor. Profesyonel düzeyde teknik alt yapıya sahip olması ve bu altyapıdan öğrencilerin yararlandırılması da önemli diğer bir koşul. Dünyadaki örneklere bakıldığında, Danimarka’da “The National Film School of Denmark”, İngiltere’de “London Film Scool”, Polonya’da “Polizsh National Film-TV& Theatre School”, İsveç’te “Swedish Film Institute”, İsrail’de “Camera Obscura School of Art” gibi okullarının bu özellikleri taşıdıkları, buradaki genç yönetmenlerin 16mm ve 35mm formatında çok nitelikli yapıtlar ürettikleri biliniyor.
Diğer önemli bir nokta, kısa film yönetmenlerine, proje aşamasından başlayarak, filmin gösterim aşamasına kadar ciddi parasal destekler sağlamak. Bu genellikle ülkelerin kültür bakanlıkları ve ulusal televizyon kanalları tarafından gerçekleştiriliyor. Ayrıca yurt dışında, kısa filmleri finanse eden ticari prodüksiyon şirketleri var. Örneğin Avusturya’da “Sixpackfilm”, Belçika’da “La Boite Production”, Fransa’da “Premium Films” gibi.
Günümüz koşullarında, nitelikli bir kısa film için gerekli olan bütçe 40.000 euro civarında. Türkiye’de bugüne dek ne kültür bakanlığının, ne televizyon kanallarının, ne de prodüksiyon şirketlerinin bu boyutta bir kısa film desteklediği duyulmadı. Bürokraside ağırlığını hissettiren ticari sinemacıların yanında, kısa filmciler hep arka planlara itildiler. Birkaç çok düşük, önemsiz destekle geçiştirildiler. Samimi ve önemli bir yaklaşım olan “TRT Genç Sinemacılar Programı”nı ve birkaç yıl sürdükten sonra kaldırılan “CİNE-5 Kısa film Yarışması” nı ayrı tutarsak, genç yönetmenler, özellikle yeni açılan ve bütçesi sınırlı olan TV kanallarının, yayınlayacak bedava film aradıklarında akla gelen birer kimlik olarak varlıklarını sürdürmeye çalıştılar.
Kısa Film Festivalleri ve toplu gösteriler de, bu alanın önemli arenalarıdır. Oysa bizler, sinema yapmak isteyen ve bu serüvene kısa filmle başlayan gençlerin, festival kapsamlarında sürekli olarak önemsiz insan davranışı gördükleri, konuk ağırlamada en geri plana itildikleri, verilen ödül miktarları ve ödül törenlerindeki yerleri ile küçümsendikleri, jüri üyelerindeki isimlerin adet yerini bulsun kabilinde seçildiği bir ülkede yaşıyoruz. Örneğin bu günlerde gündemde olan “Antalya Altın Portakal Film Festivali”, en iyi kurmaca ulusal uzun metraj filme 60 milyar lira parasal ödül vereceğini açıklarken, en iyi kurmaca uluslararası kısa filme 1,5 milyar lirayı yeterli görebiliyor. İlginç bir ayrıntı da şu; bu ödül ancak aylar sonra ödeniyor, üstelik ödül törenine katılmak için gereken gidiş dönüş giderlerini de ödül alan kişi karşılıyor. Ürgüp Belediye Başkanlığı ise, yaklaşık bir yıl önce sonuçlandırdığı “ Kısa Film Senaryosu” ödüllerini, üzerinden bunca zaman geçmiş olmasına karşın, parası olmadığı gerekçesi ile ödemeyi ret ediyor. Bu örnekleri çoğaltmak çok da zor değil. Bütün bu davranışların kaynağında, kısa film yönetmenlerine ve yapıtlarına verilen değerin göstergeleri yatıyor.
Eğer ülkemizde, beklendiği ölçüde nitelikli kısa filmler üretilemiyorsa bunun başlıca nedeni yukarda çok kısaca değinmeye çalıştığım örgütlenme, üretim ve dağıtım koşullarının yerine getirilememiş olmasıdır. Kimse suçu gençlerimizde aramasın, kimse onları beceriksiz, yeteneksiz ve yaratıcılık yoksunu olarak tanımlamaya kalkmasın. Yıllardır çok yakından izlemeye çalıştığım bu genç insanların tüm bu zorlulara karşın hala heyecanla çalıştıklarını, bir gün bir şeylerin düzeleceği umudunu yitirmediklerini görüyorum. Parklarda, sokaklarda, meydanlarda ellerindeki küçücük amatör video kameralarla dolaştıklarını, video kaset alabilmek için bile aralarında para toplamak zorunda kaldıklarını, çekim yerlerine çoğu kez yürüyerek gittiklerini, teknik sorunlarını çözebilmek için çalmadık kapı bırakmadıklarını ve daha bir çok şeyi iyi biliyorum. Ve bir gün uluslararası düzeyde, değer oldukları yeri alacaklarına da yürekten inanıyorum. Yeter ki hiç zaman yitirmeden, bu insanlarımızın benliklerinde taşıdıkları enerji ve sinema tutkusuna, yanıt verebilecek olgunlukta bir toplum olmayı başarabilelim.
Hilmi Etikan
Ağustos 2003

Kısa Filmin Bozuk Anatomisi: Temel Hatalar

2007-07-30T22:55:00.001+03:00

Dört arkadaş, cuma gecesi salona yayılıp patlamış mısır eşliğinde “üffff, amma da klişe yaa” nidalarıyla izlediğiniz filmleri bir kez daha düşünün... Hani her durum ve koşulun “olmazsa olmaz”ları vardır ya bunlar da kısa filmin “olursa olmaz”ları: “Gerçeküstü” Kasting• Sınıftaki en güzel arkadaşınızı süpermodel rolünde oynatmayın, amiyane tabirle “yemezler.”• “İnek” tiplemeleri her zaman kavanoz dipli gözlük takmadığı gibi yanak coğrafyalarının da sivilceden ibaret olması gerekmez. • “O” kız, “O” çocukla beşik kertmesi olmakdıkları takdirde asla ve asla ilgilenmez: Gerçekçi olun.• Arkadaşınıza pamuktan sakal yapıp saçlarını pudrayla beyazlattığında yaşlanmadıklarını asla hatrınızdan çıkarmayın. Profesyonel oyuncuya ayıracak kadar bütçeniz yoksa bile “yaşlı” tanıdıkları olan arkadaşlarınız vardır, onları değerlendirin.
Depresif Sanatçı TipolojisiÖykü şudur: Hayatla sorunları olan sanatçı, (% 90 da yazardır) bir çeşit iç çatışma neticesinde (ölü bir akraba, son teslim tarihi yaklaşan bir yazı, dini ikilem vs.) cehennem azabı çeker. İşkence çeken ruhumuz, ne hikmetse bir ilham perisiyle karşılaşır (güzel bir kadın, yaşam tecrübesini paylaşan yaşça büyük başka bir karakter veya büyülü bir nesne) ve “ta taaaa”... Protagonist (yani esas adam), birden bire gelen ilahi kuvvetle bütün sorunlarını çözer ve kendini yaratıcılık nehrinin beşiğinde süzülürken bulur. Genelde bu tür filmlerde, izleyicilerin ilk iki dakikada sızmasını garantileyen sözde “iç yolculuk” motifi de yer bulur. Bu “içe dönük” çekim, genellikle filmin başında boş boş havaya bakan “esas adam”la başlar. Bu eylem sırasında sigara içenlerine de rastlanmıştır ama çöpe gidecek projeler klasöründe...Dolly In/Out - Zoom In/OutTartışmaya bile gerek yok; bu, öğrenci filmlerinin en yaratıcılık yoksunu ve kati suretle yaklaşılmaması gereken “cıssss” hareketi. [Bu arada spesifik olarak bahsettiğimiz, bir nesneyi aynı ölçekte tutarak arka planda değişiklikler yapmaya dayanan eşzamanlı dolly in-zoom out (ya da tam tersi) hareketi.] Tamam Hitchcock, Vertigo’da layıkıyla kullandı, Spielberg ise Jaws’ta, ama artık yeter. Tüm dünya kısa filmcilerini bu haddinden fazla kullanılmış gülünç klişeye karşı koymaya çağırıyoruz.Rüya SekanslarıEğer filminizin ucuz Brezilya soap operaları gibi durmasını istemiyorsanız rüya sekanslarından uzak durun. Rüya sahnesinin tercümesi (ne yazık ki) “bunu anlatmanın daha iyi bir yolunu bulamadım” dır. Sözde komik olan rüya sekansları da genelde komik değildir, üzgünüz...
Kötü SesGerçekten iyi bir filminiz olduğunu düşünüp şu genellemeye geçelim; ses kötüyse film de kötüdür. Bir öğrenci filmini hiçbir şey soundtrack kadar ele veremez. Tamam bütçeniz yok denecek kadar az ama kısılacak bütçe için neden hemen ses masraf listesine bakılıyor. İşte amne hizmeti, işte kötü soundtrack’ın demirbaşları: • Synthesizer • Arkadaşınızın grubu (inanın bize, kötüler) • Yavaş bir melodiyle iştigal eden solo piyano• Gitar, hele de flamenko çalıyorsa• “Roman” klarneti• ÇelloBir Dramatik Efekt Olarak SigaraBir oyuncu krize girdi, o halde ne yapar: “Hemen bir sigara yakıp derin derin nefesler çeker.” İletişimin dumanla sağlandığı günlerden kalma bir alışkanlık mıdır nedir, o halka şeklinde çıkan dumanlar “bakın sayın izleyiciler, durum çok ciddi ve karışık” manasına gelir. Evet, insanlar zor koşullarda ve baskı altındayken sigara içer ama uzuuuun ve sıkıcı “nefes” sahnelerine inanın gerek yok. Bundan daha yaratıcı olduğunuza güveniyoruz. “Burada Yönetmen Benim” Açı ve ÇekimleriBuzdolabı POV’ları (Point Of View – Oyuncunun Öznel Bakış Açısı) ya da posta kutusuna / çöpe / klozete yerleştirilmiş kamera sizce de çok “yaratıcı” değil mi? Olağanüstü bir açı bulduğunuzu düşünüyorsanız muhtemelen epey klişedir. Biraz daha düşünün....
“Eeeee... Hiçbir şey Olmadı” Filmleri Sık rastlanan bir kısa film tipidir. Genelde, çevresindekilerle “büyük” ve tesadüfi cümlelerle konuşan ve bütün zamanını buna adamış bir protagonist vardır ve neredeyse yarım saat boyunca hiçbir şey olmaz. Filmin son beş dakikasında ise nereden peydahlandığı belli olmayan kilit bir konu belirir ve o ana kadar ortada olmayan bütün sorunları çözmeyi hedefler, seyirci de bu kadar zamandır uyukladığı için son dakikalardaki bu gelişmeleri kaçırır. Bu tür filmlerin ortak özelliği ana karakterin içdünyasında çıkılan yolculuk ve yapılan keşiflerdir. “Kimsenin umursamadığı bir çocukluğun sıcak hatıraları” son on yılın popüler klişelerindendir. Bu filmlerin, kaba bir oranla yarısında, boşanmış bir aile figürüne rastlanır. Nedeni bir sır kalacak olsa da çoğu “ilk kısa film” bu kategoriye girer. Bitmek Bilmeyen Kapanış Jeneriği Evet, sonunda bir kısa film çekmiş olmak sizi göklere çıkardı, teşekkür edecek çok insan var ama örnek aldığınız sanatçılar gibi Akademi Ödülleri’nde on dakika boyunca teşekkür hakkı kazanmak için önce bir Oscar kazanmak gerekiyor. Nerdeyse filmin kendisi kadar süren kapanış jeneriklerine son. Bu dertten muzdaripseniz işte birkaç ipucu: • Yazıları hızlı kaydırın, gerçekten hızlı...• Küçük fontlar her zaman iyidir.• Görev ekranları iyidir ama ekibin her üyesinin kendine has bir dakikası olmasına gerek yok.• Soyağacınızı paylaşmak için alternatif alanlar bulabilirsiniz. Bol Keseden Kullanılmış Video EfektleriErime ve zincirlemeleri ninenizin sandığına saklayın; 80’ler sona erdi, dolayısıyla abartılı video efektlerinin dönemi de. Çok özel bir niyetiniz olmadığı takdirde basit ve güvenilir kesmelerden caymayın.
“Ayna Ayna Söyle Bana” ÇekimleriDoğru zamanda ve doğru yerde kullanıldığı zaman anlatım üzerinde büyük bir etki yaratan ve yansımayı kaydetme şeklinde çalışan ayna sekansları kısa filmlerde nedense anlatım faciasına sebebiyet verir: “Şimdi kız elinin aynaya yaslasın, biz de şuradan çekelim. Hoop böylece arkadan bağıran erkek arkadaşı da görebiliyoruz. Bir taşla iki kuş, dahiyim ben” Dahinin kelime anlamı için en yakın sözlüğe lütfen. Farklı kaynaklardan tercüme edilmiş ve derlenmiştir

Kısa Film Nedir, Ne Değildir?

2007-07-30T22:52:00.001+03:00

Aslında kısa filmin bu kadar yaygınlaşmasının altında mucizevi yaklaşımlar aramaya gerek yok... Son dönemde, kameraların ufak bir servet bedelinde olmaktan çıkması, amatör modellerin bile bir kısa filmcinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi ve post prodüksiyonda kullanılan kurgu programlarının basitleştirilerek satılması bu mucizenin öncül alametleriydi. Hiperaktiviteye varan enerjisi ve yıldızlar kadar parlak fikirleriyle kendini belli eden sinefillerin özdeşim kurdukları George Lucas, Steven Spielberg ya da Emir Kusturica da zaten aslen birer kısa filmci değil miydi? Yoksa “uzun atlama”da başarılı olup, birkaç parlak kısa filmle Hollywood’a uçak bileti kazanılabilir miydi? Kısa filmle ilgili ezelden beri varolan en yanlış fikir; kısa filmin uzun metraj için antreman sahası olduğu ve kısa filmde kara kuşağa terfi edenlerin “tadından yenmez” uzun metraj film yönetmenleri olabilecekleri yanılgısı. Kısa film, kendine has yapısı ve sinematografik dili olan bir daldır. Kısa film nedir sorusundan çok, gariptir ki “kısa film ne değildir”e yanıt bulmak daha kolay.Kısa zamanda çok şey anlatmak ve bunu yaparken genel “anlatım” klişelerini yerle bir etmek gibi “yazıya dökülmemiş” bir misyonu olan kısa film, belki bu yüzden uzun metraja nazaran farklı bir ustalık ve hakimiyet gerektirir.
Kısa film çekmenin öyle kural, kaidelerle belirlenmiş ve şaşmayan bir formülü yok, ki kısa filmi bu kadar popüler yapan unsurlardan biri de işte bu “ne var, ben yaptım oldu işte” hissiyatı. Sinemanın aslında bir anlatı sanatı olduğunu gözardı ederek “hiçbir şey anlatmayan” filmler yapmak da ne yazık ki sık rastlanan bir kayıp. Görüntü yönetmeni kadar kamera ve ışık bilgisi, sesçi kadar kayıt deneyimine ihtiyacınız yok ama yine de çekeceğiniz filme göre vermeniz kararlar var. Ve inanın, bu kararların ucu gidip de hiç beklemediğiniz yerlere dayanabiliyor. Elinizde kaba taslak da olsa bir senaryo bulunduğunu ve bir takım teknik ekipmanlara erişiminiz olduğunu farzedersek bile katedilmesi gereken kilometrelerce yol ve cevaplanması gereken ahiret soruları var....

Programlar ve Genel İşlevleri

2007-07-15T11:36:00.000+03:00

Yazılım Bütün işi donanım yapıyor gibi gözükse de, arka planda kalmaktan hiç gocunmadan, bütün düzenleme, işlemleri ve prosedürlerini donanıma yaptırtan, boynu bükük yazılımlardır. Bu noktada önce iki dakika durman ve kendine şöyle bir soru yöneltmen gerekiyor. “Tüm bunları ne için kullanıyorsun, arkadaşlara sevabına kayıt yapmak için mi yoksa çektiğin kısa filme soundtrack devşirebilmek için yeterli paran olmadığından mı?” Kullanacağın programı da ihtiyaçlarına göre seçmen gerek haliyle. Fi tarihinde, belli işler için belli program kullanmak zorundalığı olduysa da bugün çoğu program, “ne iş olsa yaparım abiii” kıvamında tasarlanmış. Ama yine de midi çalışırken Cubase’i, sampler’lar da Akai’yi yabana atmak ev müzisyeninin şanına yakışmaz. Sony AcidSonic Foundry’nin elleriyle büyüttüğü, solar iken diriltip Sony’ye sattığı mucizevi program Acid, aslen loop tabanlı bir program. Yani kendi içerisinde yazdığın loopları çalmak yerine daha çok dışarıdan aldığın bir wav ya da bir Mp3 dosyasını kolayca yerleştirip trafik yazmaya yarıyor. Yaptığın parçaları 2.0, 4.0 ve 5.1 olarak miksleme olanakların da imkan dahilinde.Acid’i aynı zamanda multi track audio programı olarak da kullanabilirsin; 8.000, 11.025, 22.050, 32.000, 44.100, 48.000, 88.200, 96.000, 176.400 ve hatta 192.00 hz paleti arasında 8, 16 ve 24 bit sonuçlar alınabiliyor. Ayrıca işin erbabı olmasan da kurcalayarak deli işler çıkarabileceğin bir otomasyon tool'u var...Programın, aslen bu konuyla çok alakadar olmayan fakat el altında olması faydalı bir özelliği de mpeg, avi ve hatta divx formatlı videolar üzerinde, sorunsuz ses düzenlemeleri ve iyileştirmeler yapması. Dahili Efektler: Amplitude, chorus, distortion, dither, flange/wah - wah, graphic dynamics, graphic EQ, multi - band dynamics, multi - tap delay, noise gate, paragraphic EQ, parametric EQ, pitch shift, resonant filter, reverb, simple delay, smooth / enhance, time stretch, track compressor, track EQ, track noise gate ve vibrato.Sistem Gereksinimi: Microsoft® Windows® 2000, XP Home ya da XP Pro800 MHz processor (video kullanılacaksa 1 GHz)Sony Sound Series Loops & Samples için 600 MB hard-disk alanı256 MB RAMWindows uyumlu ses kartı WavelabProgram, “piyasa kurdu” Steinberg tarafından üretildiği için VST plug-in’lerin yanısıra Anti-Direct X sürücülü plug – in’leri de çalıştırıyor. En büyük artısı ise farklı ses formatlarını desteklemesi, bunlar arasında aif, eu, mp3, rm, paf, osq, au, snd ve sd2 de var.Wavelab’in en majör kullanım alanı kesme ve yapıştırma işlemleri ve mastering (parçanın kayıt, editing ve mixing aşamalarını tamamladıktan sonra her yerde dinlerken farklı bir sonuç almamak için uyguluyacağın “mastering compressor” ve “mastering EQ” işlemi) aşaması. CubaseYine bir Steinberg ürünü olan Cubase, tıpkı ProTools gibi kendisine ait bir donanımla gelen Nuendo versiyonundan sonra, en çok çalışılan midi uygulama programı haline geldi. Aynı anda hem audio hem de midi kanal kullanımını mümkün kıldığı ve piyasanın en eskisi olduğu için halen epeyce kullanılmakla birlikte audio konusunda yıldızı hafif hafif sönmekte. Tabii iyi bir “mixing engine” olduğu fikrimiz hala sabit. Fruity LoopsSırf eğlence amacıyla bile olsa bu işe az çok ilgi duyan her bilgisayar kullanıcısının en az bir kere yükleyip kullandığı, kolay arayüzü ve envai uygulamasıyla her derde derman olan sequencer. Kelli felli nota bilgisine ihtiyaç duymadan “piano roll” ve “score” olarak da, yani notaları wav ve software seslere yerleştirerek, parça yazılabilecek en candan program. Plug-In’ler: Video Player, BeatSlicer, DrumSynthLive, Soundfont player, SimSynth Standalone, Sytrus, SimSynth Live, DX-10, WASP ve Slayer 2 Filtreler: Reverb, compressor, procedural equalizer, distortion, phaser, flanger, bass boost, delay line vs.Entegre Enstürmanlar: TS404 (efsanevi bassline engine’i), 3xOSC (subsynth), Plucked! MIDI Out, DX10 (FM synth), Scratcher (turntable emülatörü), WaveTraveller (wave bend synth), Wasp, SimSynth Live ReasonPropellerheads firması tarafından üretilen program, tıpkı Fruity Loops gibi nota ya da piano roll aracılığıyla parça yazmanın mümkün olduğu hem de bunlara ek olarak –özellikle de “kablo mu o da ne” diyen çaylaklar için müthiş bir özellik olan- mikser, efekt ve ses modüllerin hem ön hem de arka panelini görerek kabloları sanallıkla takıp çıkarabildiğin bir program.

Gerekli Donanımlar

2007-07-15T11:30:00.000+03:00

Ev Stüdyosu Kurma Rehberinde de belirttiğimiz üzere bilgisayara biraz para yatırmak gerekiyor. Geçen sene o çok sevdiğin oyunu “adam gibi” oynamak için gereken ekran kartına döktüğün paralara nasıl acımadıysan hallice bir ev stüdyosu için de bir takım ekipmanlara ihtiyacın olacak, bunlara da acıma. Üç ana kategori üzerinden gidecek olursak, (tabi bunlar da kendi altında dallanıp budaklanıyor) bilgisayar, ses sistemleri ile ses ve nota giriş elemanları ilk anda bahsedilmesi gerekenler. Eee, tabii ki “evde stüdyo kurmuşsak” diyeceksen mekan faktörünü de çoktan çarpan ve bölenlerine ayırmışsın demektir.A) BilgisayarEv stüdyosunun bel kemiği diyebileceğimiz en önemli ekipman, hatta bel kemiği kadar da hassas. Kayıtları burada saklayıp, düzenleyip kullanacağın için gözün gibi bakman, düzenli olarak ilgi ve şefkat göstermen, tozunu alman ve üç beş kural kaideye boynunu eğik tutman gerekiyor. Bilgisayarı kendi içinde donanım ve yazılım olarak bölüverirsek:1) Donanım: Bilgisayarı oluşturan tüm parçalara bu adı veriyoruz. Yani her seferinde hard disk+ram+cpu+ses kartı+fan vs dememek için birileri bu terimi uydurmuş, tamamen ihtiyaçtan yani. Donanım hanesine yazdığın parçalar ne kadar kaliteli ve birbirleriyle geçinebilir durumda olsalar o kadar iyi, malum ileride yapacağın tüm kayıt/bestelerin ne kadar sürdüğünü (iki saat mi on iki saat mi) bunlar belirliyor.Sesle ilgili bir şey yapmak için paçaları sıvamandan mütevellit öncelikle iyi bir ses kartına sahip olmak elzem. İstersen kasayı kartondan yap (yapma, tabii) ama ses kartın hiper olmalı. Mesela son dönemde piyasayı ağına alan ProTools ve benzeri cihazlar, ses kartının yaptığından çok daha farklı işlemler yapsalar da, nadide eserlerin ses kartı aracılığıyla dinleyeceğin için risk almamanda fayda var. Sesi ne kadar iyi kaydeder ve ne kadar iyi geri verirsen çalışmaların da haliyle o kadar kaliteli olacaktır.“Ev stüdyosu kuracam ben kesin” diye yola çıktıysan birkaç şey daha sıralayalım hemen. Güçlü bir işlemci / Kaliteli ve yüksek kapasiteli hafıza / Anakart:Yaptığın kayıtlardaki düzenlemeleri ve uyguladığın efektleri kaydetmeden önce render etmen gerektiği ve render işlemi de çizgi altı makinelerde bir ömür sürebileceği için işlemcini sıkı tut ayağını serin.Ram tabir ettiğimiz aparatlar da tıpkı senin hafızan gibi projelerinin hamallığını yapan parçadır. Ram kapasiten ne kadar çoksa o kadar seri ve simültane iş yaparsın, bir bilgisayarcı atasözü der ki: Ne kadar Mhz o kadar hız. Öyle iki kelam anlatıp huzurundan çekileceğimizi sanıyorsan fena halde yanılıyorsun, Tabii ki bir takım ayrıntılara dikkatini çekeceğiz. Örneğin; Intel nispeten pahalıdır ama müzik PC'leri için en uysal ve sorunsuz seçimdir. AMD’lerin de iyi sonuç verdiği gözlemlenmiş olmakla beraber, zaman zaman kalorifer niyetine kullanılacak potansiyelleri düşünüldüğünde liste dışı kalırlar. İşlem hacminin büyüklüğü yüzünden doğan sıcaklık, kasanın içinde beslediğin elemanlara işkence eder hale gelecek, soğutma sistemi üzerinde yeterince düşünülmemişse ıvır zıvır bir sürü soruna yol açacaktır. Yok ben Intel’e para ayıramam, evimde de ASUS var dersen, ne ala...RAM seçerken gururla DDR RAM'ları tercih edebilirsin. Hem hızlı hem de ucuzdur, bundan iyisi de cansağlığıdır. Müzik yapmak niyetiyle başına oturduğun bilgisayar, minimum 512 MB hafızayla taçlandırılmalıdır, 1 GB koydum gitti dersen tadından yenmez. Tadından yenmemek derken ucuz etin yahnisinin de kötü olacağını, mazallah mide yoracağını da hatırlatalım. Kayıtları saklamak için CD veya DVD yazıcı:Büyük emek ve uzun vakit harcayıp ortaya çıkardığın eserlerin kazara veya teknik bir nedenle kaybolması seni üzer. Hard diskin ufak olsa da, iş gören bir DVD-CD yazıcı ile istediğin kadar yedek alırsın. Unutma ki, yaptıklarının bir benzeri daha yok.Hızlı bir hard disk: Geldik en teferruatlı kısma. Hard diske kayıt yaptığını, ne zamandır dinlemediğin üç beş Mp3 albümün bile ne kadar yer tuttuğunu farkettiğin an, aydınlandığın andır. Hard disk seçmek biraz çoktan seçmeli soruları andırır. A) Hızlı mı olsun, B) sessiz mi, C) Seagate mi olsun Maxtor mu, D) hepsi. Doğru cevap “d seçeneği” dersek kopyadan sayılmaz herhalde. Hard Diskin, kesinlikle 7200rpm ya da üstü olmalı, bu çok kanallı okuma/yazma için gerekli. Ardından ATA standardı geliyor, ATA 66 ya da 100, müzik uygulamaları için yeterli. Kediler “mırrrr” sesini sevindiklerinde çıkarır, hard diskler ise üzüldüklerinde (ve seni üzmek üzere olduklarında.) Her şey bir yana normal şartlar altında hissedilmese bile onlarca kanallı bir parçayı yazarken ne kadar gürültü duyabileceğini hayal bile edemezsin. Bu yüzden mümkün olduğunca sessiz bir ürünü (testlerde bu ünvanı Seagate kazanmış) tercih etmende yarar var.Bunların dışında kalan parçalar da önemli olmakla beraber, ikinci sıraya atarsan sana bozulmayacaklardır. Kaliteli bir ses kartı: Son dönemde Firewire portundan takılan bazı aletlerle, kayıt görevini yeni jenerasyon cihazlara bırakan ses kartları, önem derecesini yitirse de, yapılan işin kalitesinin anlaşılması için gerekli. Eğer grup kaydı yapacaksan, aynı anda kaydetmek isteyeceğin kanal sayısı da artacak anlamına geliyor. Buna göre de “Audio Interface” seçmen gerek. Eğer elinde hali hazırda bir mikser varsa, iş biraz kolaylaşacak ve mic pre fonksiyonuna sahip bir ses kartı almana gerek kalmayacak. Kasa, Klavye ve Mouse: Uykusuz geçirdiğin saatler hızla arttığında, fanlardan gelen ses beynini kemirmeden hali hazırda birkaç önlem alsan iyi olur diye düşündük. Hele ki kayıt yapmayı planladığın odayla kasa aynı koordiatlardaysa... İşin ilginci esas gürültüyü fan değil, fan sesinin yankılanmasıyla titreşen kasa çıkarır bu sebeple de ince ucuz kasalardan değil de kalın saç ya da alüminyumdan yapılma server kasalarından bir tane kapıverdin mi, oldu bitti bu iş. Klavye ve mouse’un önemi ise öyle aman aman anlaşılmayabilir, ancak uzun süre bilgisayar kullandığında, ortopedik ve rahat bir klavye-mouse seti almadığın için oluşacak bilek ağrılarının nedenini fazla uzakta arama. Bu yazı ne kadar güncel kalabilecek bilemiyorum. Teknoloji hızla ilerliyor, ben bunları yazarken bile... :)

Ev Stüdyosu Kurma Rehberi

2007-07-15T11:25:00.000+03:00

Son yıllarda en sevdiğin şarkıcı/gruplarla yapılan söyleşilerde bir şey dikkatini çekti mi? “Artık parçalarımızı bilgisayarda yapıyoruz”, “Ev stüdyomuzu kullandığımız için albüm maliyetini epey azalttık” gibi. Hadi onu geçtik, “Peheyt! doğru düzgün gitar bile çalamaz bu” dediğin arkadaşının iki ayda bir eline tutuşturuverdiği ve MTV’de gördüklerinden hiç de aşağı kalmayan demolardan gına mı geliyor? Aslında buradan çıkarman gereken iki kilit nokta var. Bir, evde oyun oynamak ya da İnternet’e bağlanmak için kullandığın bilgisayarında müzik yapabiliyorsun. İki, evde müzik yapmak stüdyoda albüm kaydetmekten daha ucuza mal oluyor. Birinci dersin sonu... Bilgisayarına çekeceğin bir iki ufak ince ayar sayesinde kendi işini kendin yapabilir, son bestende ömrü hayatında görüp göremeyeceğin enstrümanlara sololar attırabilirsin. Hem de etrafta onları çalacak kimse olmasa bile. “Bu da az buz masraflı değildir” diyorsan da “yok öyle bir şey” demeyi borç biliriz. Bilgisayarında upgrade etmen gerekenler de öyle aman aman şeyler değil, iyi bir ses kartı (ki bunu masraftan bile saymacağına eminiz), sequencer ve mixing programlarını ağız tadıyla kullanabilmek için az biraz ram, belki bir midi klavye ve yaptıklarını doğru dürüst duyabilmene ön ayak olacak bir ses sistemi. İşin en kıyak yanı, öyle aman aman müzik bilgisine sahip olman gerekmemesi. Yani ne gitar çalarken parmaklarının görünmez olmasına (gerçi fena bir yetenek de değil hani) ne de bir oturuşta bütün notaları kağıda dökmene lüzum var. Zaten, müziğin gelişimine bakarsan, teknolojinin yardımıyla güçlenmiş müzik aletlerinin yerinin ne kadar da büyük olduğunu iki saniyede göreceksin. Bu endüstrinin bir şekilde yürümesi gerektiği formülüne sırt yaslayan ve herkesin herşeyi yapamayacağını öngöreren bir takım zeki kimseler, “çarşıdan aldım bir tane eve geldim bir tane” önermesiyle, bir sürü başka enstrüman sesini taklit edebilen orgları icat etti. Bu da, kolaya kaçma geni baskın insanoğluna ilaç gibi geldi, biraz nota bilgisi ve klavyeyle onlarca enstrüman sesi çıkarabiliyor, egoya tavan yaptırabiliyordun.Tüm bu gelişmelerden sonra, geleceği görebilmek için kristal küre ovuşturmak ya da kahin olmak gerekmiyordu... Elektronik müziğin kalitesinin artması ve yaratılan seslerin eciş büçüş değil de gerçeğe yakın olmaya başlaması, evde müzik yapmanın tohumunu atan gelişmeydi. Çeşitli elektronik aygıtlar ve orta derecede nota bilgisi ile müzik yapmayı mümkün kılan cihazlar ise yırtacak fırsatı henüz yakalayamamış müzisyenlerin ekmeğine bal sürüyordu. Bal tutan da parmağını yalamak istediğinden olsa gerek, “ev stüdyosu” kavramı gündeme fena halde mevzilendi. ..

İyi kazıcı olmak

2007-01-30T22:38:00.001+02:00

Prehistorya bölümünü kazandığımda ilk aklıma takılan şey benim ne zaman kazmaya başlayacağımdı, eminim ki bir çok arkadaşımda benimle aynı şeyi düşünüyordu. İkinci dönemin ortalarına doğru heyecanımız bir hayli artmıştı. Ne yapacağız ?, acaba bizi de kazıya alacaklar mı ? gibi sorular aklımızı karıştırıyordu. Bunun için bir hayli kafa yorduğumu hatırlıyorum.Bize o ekipleri oluşturacak sorumlular, performansımızı görmek için çeşitli işlere sürmeye başladılar. Okulumuzun en ücra köşelerindeki tozlu depolar bizleri bekliyordu. İşimizi bitirince, o zamanki heyecanımızdan ötürü olsa gerek, “evet, ben bu bölüm için yararlı bir şeyler "yaptım"ın mutluluğunu hissediyorduk hepimiz. Okulun ilk senesi bitiyordu artık ve bir çok arkadaşımın gideceği yerler belli olmuştu bile. Ben de diğer arkadaşlarım gibi bir ekibe dahil oldum. İlk tozu orada yuttuktan sonra geri döndüğümde geçirdiğim o yirmi günlük deneyim beni bölümüme sıkıca bağlamaya yetmişti. İkinci senemizin yazında tam kırk altı günlük bir kazı maratonu daha beni bekliyordu. O kırk altı gün bana bir çok şey öğretti. Kafamdaki düşüncelerin pekişmesini sağladı. İki senenin sonunda iki kazı görmüş ve bu gittiğim kazılarda başka kazıları ziyaret ederek bir çok kazı sistemiyle karşılaşmış oldum. Bundan sonra aklıma takılan o kocaman soru işareti “niçin kazıyoruz”. Aslında çok basit bir cevabı var bu sorunun; toprak altından çıkardığımız malzemeye dayanarak geçmiş hakkında fikir yürütme. Cevap bu kadar kolay gözükse de uygulamanın bu kadar kolay olmadığını düşünüyorum.
Hepimiz kazıyorduk, arkadaşlar, yabancı arkeologlar, hocalarımız ve bizimle beraber bir çok ekip. Bir arkeolojik kazı aslında önemli tahribatlardan biri sayılıyor bir çok görüşe göre. Peki amaç ne olmalı diye bir soru daha kurcalamaya başladı beynimi. Acaba toprak altında ne varsa ortaya çıkartıp bütün bir alanı gün ışığına çıkartmak mı? Yoksa yorumlana bilinecek kadar alanı kazıp daha özenli ve daha hızlı bilgiye ulaşmak mı? Alan kazıldıktan sonra çıkan malzemenin ayrıldıktan sonra bir inceleme yapılmadan çuvallara doldurulup senelerce bir köşede kaderlerine terk edildiklerine kendi gözlerimle şahit oldum. Müzelerin depolarında, kazı evlerinin bir köşesinde yıllarca bekleyen malzeme kutuları, rutubetten parçalanan çuvallar...Arkeoloji bu mu olmalıydı? Toprağın altın ne varsa çıkarıp bir köşeye bırakmak mı? Bunların yanında da bir soru daha geliyor yine aklıma belki de hiç haddim olamayarak soruyorum büyüklerime “iyi kazıcı olmak mı? İyi arkeolog olmak mı? Acaba iyi kazmak, profilleri pasta dilimi gibi pürüzsüz kesmek, ne var ne yok ortaya çıkarıp ana kaya ulaşmak gibi özellikler sizce hangi seçeneğe dahil?

Daima Müzik

2007-01-30T22:34:00.000+02:00

Müzik: Duygu ve düşünceleri, tek sesli veya çok sesli anlatma sanatı, Bu biçimde düzenlenmiş seslerden oluşan eserlerin okunması ve çalınması. İşte böyle bir kelime anlamı var müziğin. Bu bağlamda insan düşünmeye başladığından beri bu potansiyeli taşıyor olmalı. İlk kez müziğin ne zaman ortaya çıktığını kesin olarak bilmediğimiz için , ilk müziğin ne amaçla yapıldığını da kestirmemiz bayağı zor. İlk bulgular paleolitik çağlardan gelmekte. Tahminler ilk olarak vurmalı çalgıların kullanıldığı üzerine. Hayvan kemiğinden yapılmış bir üflemeli çalgıda bulunan en eski müzik aletleri arasında. Hatta araştırmacılar bu çalgının üzerindeki deliklerin kullanım izlerinden yararlanarak, o zamanın insanının en çok hangi notaları kullandığını incelediklerinde karşılarına caz ritimleri çıktığında bayağı şaşırmış olmalılar. Elimizde bu dönem için yazılı belge olmadığından, mağara duvar resimlerindeki dinsel tören betimlemelerinde görebiliyoruz müziği. Şu an dinlediğimiz müziğin temellerinin atılmasında Mezopotamya’da yaşayan Sümerlilerin önemli bir payı vardır. Babilliler ve Assurlularda bu müziği biçimlendirerek, Mezopotamya müzik sistemlerini ve enstrümanlarını ortaya çıkarmışlardır. Benim üzerinde durmak istediğim ise, müziğin sadece dinsel amaçla değil değişik alanlarda da kullanıldığına da işaret etmek.
Müzik Mezopotamya’da dinsel törenlerin dışında, ninnilerde, bayramlarda, evlilik törenlerinde, saray bahçelerindeki eğlencelerde ve sportif müsabakalarda karşımıza çıkıyor. Asur devrindeki kabartmalarda askeri müziğin tasvir edildiğini de görüyoruz. İşte bundan yaklaşık 4500 yıl öncesinde bu şekillerde hayata giriyordu müzik. Şu anda etrafımıza baktığımızda müziği her yerde duyabiliyoruz. İstediğimizde müziğe ulaşabiliyoruz. Bize bir “play” düğmesi yada bir radyo frekansı uzağımızda, ya o zaman... Bana o zamanın en önemli medyasıydı müzik. Bunu o zaman verilen ciddi müzik eğitimlerinden de anlayabiliyoruz. Müzik eğitiminin saray okullarında verildiğini biliyoruz. Müzisyenlik bazen de bir aile mesleği olarak babadan oğula geçebiliyordu. Ele geçen bazı sözleşmelerden eğitimli anlaşıldığına göre müzisyenlerin belirli bir ücret karşılığı özel dersler vermekteydiler. Müzik bilgisine sahip olmak saygınlık duyulan bir olguydu. Sümer Kralı Şulgi ilahilerinde müzik alanındaki ustalığını şu dizelerle dile getirmektedir. “Ben Ur Kralı Şulgi, Kendimi müziğe adadım, Ve beni hiçbir şey bundan alıkoyamadı”. Usta müzisyenler yabancı ülkelere gidip eğitim verebiliyorlardı. Krallar seferlere çıktıkları zaman asla müzisyenlerini yanlarından ayırmazlardı.
Ne dersiniz o zamanın starları nasıldı acaba, halka mal olmuş müzisyenleri var mıydı? Binlerce insanın katıldığı konserler düzenlenebiliyor muydu? Bunlara şimdilik cevap veremiyoruz ama söyleyebileceğim bir şey var ki, insanoğlu bundan asla vazgeçemeyecek.

İyi kazıcı olmak
Daima Müzik
İnsanlığın Hiyerarşisi
Abi altın buldunuz mu? (1)
Bir şeyler yapma rahatsızlığı

İnsanlığın Hiyerarşisi

2007-01-30T17:16:00.000+02:00

İnsan tek başına olmadı hiç, her zaman belirli topluluklar halinde yaşadı. İlk aleti yaptığı anda, ilk avcılığında hep başkalarıyla beraberdi. Kültürel bir gelişme sürecine girmesinde, uygarlık yoluna ilerlemesinde diğer insanlarla olan ilişkilerinin büyük önemi vardır. İnsanların bir topluluk halinde yaşaması için bazı görev paylaşımları yapmaları gerekir. İşte ilk hiyerarşik düzen böyle ortaya çıkar. İnsanlar karınlarını doyurmak için avcılık ve toplayıcılık yapmak zorundaydılar. Avcılık zor ve kuvvet isteyen bir iş olduğu için erkekler bu işi üslenmişti. Kadınlar ise toplayıcılık yapıyordu. İnsan topluluklarındaki birey sayısı arttıkça yiyecek ihtiyacı da fazlalaştı. Avcılar az zamanda çok hayvan avlamak zorun dalardı. Bu nedenle aletleri daha iyi olmalıydı ve bu aletleri avcıların kendilerinin yapması büyük bir zaman kaybı olacaktı. Bu ihtiyaç yeni bir sınıfın ortaya çıkmasını sağladı. Artık sadece alet yapımıyla uğraşan insanlar vardı. Bu insanlar Avcılara gereken silahları ve aletleri sağlayıp karşılığında avlanan hayvanlardan pay almaktaydı. Bu topluluklardaki insan sayısı daha artışa geçilmesi ile artık bu toplumun bazı kuralları olması gerekiyordu. Çünkü elde edilen besinin eşit şekilde paylaştırılası gerekiyordu. Bunun içinde adaleti sağlayacak bir lidere ihtiyaç vardı. Bu kişi genellikle o topluluğun en yaşlısı olurdu. Çünkü yaşlı olmak daha çok tecrübe demekti. Hiyerarşik yapı böylece dallanmaya başlar. Tarıma geçilirken de toplumda bazı değişiklikler olmak zorundaydı. Çünkü toplanan tahılın bir kısmının ertesi sene ekilmesi için saklanması gerekiyordu. Bu saklanan ekinlerin korunması için ayrıcalıklı insanlar seçilmişti. Bu tür köy toplumlarında lider olan bireyin, toplumun savunmasında ve diğer köylere akınlarında da lider olduğu düşünülmektedir. Bundan başka liderin, toplum etkinliklerini yönettiği, köyde kişiler arasında ortaya çıkan çatışmaları hallettiği ve köy toplumu üzerinde hatırı sayılır bir denetimi olduğu bilinir. Öyle sanılmaktadır ki bu liderlik pozisyonu belirli ailelere has olup kalıtım yoluyla geçmektedir. Ancak liderlik, belirli ailelere has olmakla beraber, o ailenin en güçlü bireyine de geçebilir. İnsanlar tinsel yaşamlarını düzenleyecek din adamları ve büyücüler sınıfı ortaya çıkar. Bu sınıf bir çok bölgede tüm kontrolü ele geçirmiştir. İnsanlarda mülkiyet kavramı geliştikçe korunma ihtiyacı artar ve asker sınıfı belirir. Toplumlarda çoğu zaman yönetimi din adamları elinde tutar. Bazen toplumlardaki tüm düzeni bu hiyerarşik sistem kurar. Maya kültüründeki üst sınıf ve din adamları bir güneş kültü ortaya çıkartırlar. Bu güneş kültünün devam etmesi için sürekli kurban verilmesi gerekmektedir. Bu yüzden Maya toplumu yeni kurbanlar bulmak için yayılmacı bir tutum izlemiştir. Toplumların değişen ekonomik yapıları da zamanla hiyerarşik düzene yeni halkalar eklemiştir. Uruk kültüründe askeri güç yok ticarete dayalı bir güç mevcut. Ticareti elinde tutan insanlar yerel bir aristokrasi oluşturuyorlar. Maden ve tarım ürünleri arasında ticarette organize bir sistem gerekiyor. Ticarette hesabın tutulması gerekir. Bu sebeple, dini, yönetici, zanaatkar sınıfının yanında birde bürokrat sınıfı ortaya çıkıyor. Bu topluluklara Kent Toplulukları denilebilmesi için iş gücü ve iş bölümü olması gerekir. Bu organizasyonu yönetici sınıfı sağlar. Anadolu'da bu dönem yerleşmelerinin çevresinden beslemeli olması aristokrat sınıfını fark olarak yaratmış ve Mezopotamya sisteminin ilerlemesine yol açmıştır. Sosyal dinamikleri farklı gelişen bu sistem Hititlere kadar uzanır. Böylece ekonomi ve ticaretin toplum hiyerarşisindeki kuvvetli etkisini görüyoruz. İnsanların kurduğu uygarlıklar geliştikçe hiyerarşik düzende bir o kadar karmaşıklaşmaya başlamıştır

Abi altın buldunuz mu? (1)

2007-01-30T14:29:00.000+02:00

Arkeoloji öğrencisi olmak zordur bu ülkede, nedeni eğitim şartları yada derslerin zorluğu gibi bir etken değildir gerçi bunlarda sorundur ama artık ben alıştım galiba (üç senede).Peki neden zordur ? az sonra anlatacaklarım her arkeoloji öğrencisinin mutlaka başından bir kere geçmiştir.
Sizde her normal öğrenci gibi bakkala gidersiniz herhalde ama arkeoloji öğrencisiyseniz olaylar “bir ekmek alabilir miyim? ..... sağolun” gibi kolay gelişmez. Bakkala girip bir şey istediğinizde ,ooo abi nerdesin ya bir aydır ortalarda gözükmüyosun, gibi bir cümleyle karşı karşıya kalma ihtimaliniz çok yüksektir. Çünkü yazın kazıya gitmişsinizdir ve bir ay kadar ortalarda yoksunuzdur. Bizim bölümü biliyorsun Necati Abi yazın kazıya gidiyoruz bende Urfa’ daydım bu sene, diyerek hayatınızın en büyük hatalarından birini yaparsınız çünkü ardından gelecek sorular silsilesinden haberiniz yoktur (tabi önceden tecrübeniz yoksa) “bu sene ne çıkardınız” diye devam eder bakkal Necati,şimdi sevgili bakkala mimari olarak bu sene geçen seneden farklı olarak çok güzel hücre planlı bir yapı ve gril temel bulduk ayrıca obsidiyenden ve çakmak taşından aletler çıkardık desem, neredeyse bu cümle içindeki her kelimeyi teker teker açıklamam gerekecek, gerçi ben bildiğim şeyleri insanlara anlatmayı çok severim ama bunu bakkal gibi bir ortamda ve ayak üstü anlatmak sinirimi bozuyor, ayrıca bakkaldan ekmeğinizi alıp biran evvel kahvaltınızı etmek istiyorsanız kestirme cevaplar vermek zorundasınız, bende öyle yaptım “kemik çıkardık, taştan aletler çıkardık böyle şeyler işte hadi hayırlı işler Necati Abi” diyerek olay mahalinden tam ayrılmak için hazırlanırken Sevgili Bakkalda peşpeşe soracağı soruları hazırlamıştır. ”Altın çıktımı peki” diyerek sizi canevinizden vurmuştur bakkal. Zamanında aynı bakkala okuduğunuz anabilim dalının incelediği dönemlerde altının olmadığını defalarca anlatmanıza rağmen yine sormuştur yine o soruyu yinede kısaca bir kez daha anlattıktan sonra tam kaçacağınızı düşünürken bir kroşe daha patlatmıştır size “dinozor kemiği de çıktı mı?” çok basit bir şekilde hayır dersiniz ve insanlarla dinozorların hiçbir zaman beraber yaşamadığını söylersiniz. Bakkal ağlamaklı gözlerle size bakmaktadır çünkü küçüklüğünden bu yana kendini kandırılmış hissetmektedir. “pe...peki neden o çizgi filmlerde insanlarla dinozorlar aynı yerdeydi” diye sorar. bilmediğinizi söyler ve bakkalı hayal kırıklığıyla yalnız bırakıp kaçarsınız oradan. En son kazıya giderken saçlarınızı kestirmişsinizdir ve saçlarınızın baya uzadığını hissetmişinizdir. Bir ara Urfa’da bu işi yapmayı düşünmüşsünüzdür ama berberin isminin Baytar olmasından mıdır nedir vazgeçmişinizdir birden. Ama artık saçlarınızı kestirmenin vakti gelmiştir. Her zaman gittiğiniz berberinize gidersiniz. Berberde bakkal gibi sizi uzun zamandır görmemiştir, halinizi hatırınızı sorar. O da kazıya gittiğinizi öğrendikten sonra ağzının suları akarak sorularını sormaya başlar. “ya, bu çıkardıklarınızın değeri nedir yani satmaya kalksanız falan ?”. Öyle parasal değeri olmadığını fakat geçmişi öğrenmemiz için çok önemli bilgiler verdiğini söylersiniz. Şöyle bir burun kıvırır. Böyle demekle ne kadar anlamsız konuştuğumu düşünmüştür belkide. Asıl soru yine en sona kalmıştır. “Ya peki altın çıktımı ?”... Tabi ki hayır bizim kazdığımız dönemdeki insanlar altını değil madeni bilmiyordu. Berber öyle ifadesiz bakar ki içinden geçenleri anlarsınız. Aslında bu ifadesizlik onların suçu değil, bu anlattıklarımda onları küçümsemek için yada bilgisizlikleriyle dalga geçmek falan da değil. Söylemeye çalıştığım bu insanlara eğitimleri boyunca neden hiçbir bilgi verilmemiş yada öylesine geçiştirilivermiş?. Yanlış anlamayın, anlattığım iki şahısta lise mezunu. Bunun nedeni neydi peki, Türk insanından kaynaklanan bir şey mi yoksa ? Belki de kısmen evet, seneler boyunca, ilkokuldan, lisenin sonuna kadar verilen eğitimde Anadolu'daki tarihi sadece Osmanlı ile kısıtlayıp, yakın ve uzak tarihi şöyle bir geçiştirilmesini isteyenler yine bizim insanımız değil mi?
Nazmi Üney / Kasım 2000 / prehistorya.com

Bir şeyler yapma rahatsızlığı

2007-01-30T13:54:00.000+02:00

Bundan yıllar önce evime aldığım bilgisayarla birlikte başlamıştı müzmin rahatsızlığım. Bilgisayarla bir kaç oyun oynadıktan sonra ne yapabilirim diye düşünmeye başlamıştım hemen. İlk yaptıklarım müzik parçalarıydı. Ses örneklerini birleştirerek bir kompozisyon oluşturma mantığına dayana bir müzik yazılımı sayesinde, rahatsızlık tüm vücuduma akın etmeye başlamıştı. Artık işi büyütüp bilgisayara bağladığım bir org ile kendi ses örneklerimi üretiyordum. Her yaptığım şey daha orijinal oluyordu artık. Yeni müzik düzenleme yazımları buluyor. Ses örneklerimi çoğaltıyordum. Yaptığım parçaları çeşitli temaların üzerine kuruyordum. Sonra bir gün Photoshop® diye bir şey geçti elime fotoğraflarla uğraşmaya başladım. İlk önceleri yaptığım albümlere kapak çizmek için kullandığım bu program ekmek paramı kazandıracak işim olmuştu. Bir gün arkadaşlardan birinin elinde bir kamera gördüm. Öyle boş boş etrafı çekiyordu. Dedim gel bir şeyler yazıp bir film çekelim. Baktım güzel şeyler çıkıyor ortaya. Altına güzel bir müzik ve montajla harika bir kısa film olmuştu. Sırf videoları işleyebilmek için borca girip bilgisayarımı değiştirmiştim. Rahatsızlık hala devam ediyor bende, müzikler yapıyorum filmler çekiyorum. Çektiklerimle yarışmalara katılıyorum. Yaratıyorum hala bıkmadan. Yaşamın içindeyken ona bir şeyler bırakıyorum. Sizde en basitinden, kalemi alın elinize, kağıda bir cümle yazın geride bırakabileceğiniz sonradan bakıp hatırlayabileceğiniz.